Кыскача сүрөттөмө

Долбоор Кыргыз Республикасында Картахена биокоопсуздук протоколунун талаптарына жана принциптерине ылайык улуттук биокоопсуздук механизмин түзүүгө жана ишке киргизүүгө багытталган. Долбоор генетикалык жактан өзгөртүлгөн организмдер (ГЖӨ) жана ГЖӨ камтыган продукциялар менен коопсуз иш алып баруу үчүн өлкөнүн институционалдык, укуктук жана техникалык мүмкүнчүлүктөрүн бекемдеп, биологиялык ар түрдүүлүктү, адамдын саламаттыгын жана айлана-чөйрөнү коргоону камсыз кылат.

Кыргызстандын Картахена протоколуна кошулуусу

Кыргыз Республикасы биокоопсуздук жаатындагы эл аралык милдеттенмелерди тааныйт жана Картахена биокоопсуздук протоколунун принциптерин карманат. Бул долбоордун алкагында Протоколдун талаптарын улуттук деңгээлде практикалык жүзөгө ашыруу колдоого алынат — мыйзамдык шайкештиктен тартып, тобокелдиктерди баалоо жана коомчулукту маалымдоо жол-жоболорун ишке ашырууга чейин.

Долбоордун миссиясы

Кыргызстанда калктын саламаттыгын жана биологиялык ар түрдүүлүктү коргогон, ошол эле учурда биотехнологиялык тобокелдиктерди башкаруу боюнча ачык, алдын ала болжолдонгон жана илимий негизделген жол-жоболорду камсыз кылган туруктуу улуттук биокоопсуздук тутумун түзүү.

Долбоордун максаттары

• Улуттук мыйзамдарды жана практикаларды Картахена протоколунун талаптарына шайкеш келтирүү.

• ГЖӨ менен байланышкан тобокелдиктерди баалоо жана башкаруу боюнча функционалдык улуттук системаны түзүү жана ишке киргизүү.

• Мамлекеттик органдардын, илимий мекемелердин жана кызыкдар тараптардын институционалдык жана техникалык потенциалын жогорулатуу.

• Биокоопсуздук боюнча коомчулукту маалымдоо, катышуу жана маалыматка жетүү механизмдерин бекемдөө.

• Негизги катышуучулардын (мамлекеттик түзүмдөр, илимий коомчулук, айыл чарба өндүрүүчүлөрү, коомчулук) ортосунда туруктуу координацияны камсыз кылуу.

Күтүлгөн натыйжалар

• Биокоопсуздук боюнча эл аралык стандарттарга шайкеш келтирилген жаңыртылган мыйзамдар жана жол-жоболор.

• Тобокелдикти баалоонун ачык критерийлерине негизделген арыздарды каттоо жана кароо системасынын иштеши.

• Көз карандысыз баалоо жана мониторинг жүргүзө алган даярдалган кадрлар: эксперттер, инспекторлор жана лаборатория адистери.

• Бекитилген анализ ыкмалары менен жабдылган лабораториялар.

• Коомчулуктун маалымдуулугунун жогорулашы жана чечим кабыл алуу процессине негизги кызыкдар тараптардын активдүү катышуусу.

• Биотехнологиялык продукциялар менен иштөөдө экологиялык жана социалдык тобокелдиктердин азайышы.

Максаттуу топтор жана бенефициарлар

• Экология, айыл чарба, саламаттык сактоо жана коопсуздук үчүн жооптуу мамлекеттик органдар жана жөнгө салуучулар.

• Илимий-изилдөө мекемелери жана лабораториялар.

• Дыйкандар жана айыл чарба продукциясын өндүрүүчүлөр.

• Биотехнологиялар менен иштеген өнөр жай ишканалары.

• Жарандык коом жана кеңири коомчулук.